Intencje


Nowenna odprawiana jest w każdy piątek podczas Mszy św. o godz.19.00.

Historia Zakonu

 
  Zakon Świętego Pawła Pustelnika (Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae) w ciągu wieków ukształtował się jako zakon klerycki wyjęty, na prawie papieskim. Początkowo był on jednak zakonem laickim. Patriarchą zakonu jest św. Paweł z Teb żyjący w latach 228-341. Jego osobę znamy z dzieła św. Hieronima noszącym tytuł „Vita Sancti Pauli Primi Eremitae”. Św. Paweł w czasie prześladowań cesarza Decjusza udaje się na pustynie tebajską w Egipcie, gdzie postanawia pozostać do końca swego życia sam na sam z Bogiem. Pustelnicy zamieszkujący naddunajskie lasy, a od których wywodzi się Zakon Paulinów nawiązywali kultem i naśladowaniem życia do postaci św. Pawła.
  Pierwsze klasztory, w których zgromadzili się owi pustelnicy powstały niezależnie od siebie na Węgrzech.
  Jeden z nich wzniesiono na górze Patacs koło Pécs i nadano mu imię św. Jakuba. Założył go w roku 1225 biskup Pięciukościołów Bartłomiej. Rządził on tą diecezją w latach 1219-1252. Wizytując ją napotkał w naddunajskich lasach wielu pustelników, których postanowił skupić w jedną wspólnotę zakonną. Ze względu na reformistycznego ducha zaczerpniętego z benedyktyńskiego opactwa Cluny we Francji, z którego sam się wywodził ich istnienie nie było mu obojętne. Zebranym pustelnikom nadał również regułę zwięźle ujętą w cztery punkty. Biskup
Bartłomiej zakończył swoje życie w założonym przez siebie klasztorze w 1253 roku.
  Drugi klasztor powstał w roku 1250 z inicjatywy błogosławionego Euzebiusza. Był on kanonikiem ostrzychomskim diecezji Esztergom. Podczas najazdów Tatarów w 1241 roku schronił się on w lasach, gdzie spotkał licznych pustelników. To wydarzenie wywarło wielki wpływ na jego osobowość. Zaowocowało to zrzeczeniem się godności kanonickiej i podjęciem bardziej radykalnego życia. W 1246 roku postanowił, więc zebrać pustelników w jednym klasztorze Św. Krzyża na wzniesieniu Pilis budując jednocześnie dla nich kościół. Pustelnikom tym też nadał nazwę pochodzącą od tytułu konwentu i kościoła - pustelników św. Krzyża. Euzebiuszowi bardzo bliski był kult Matki Bożej, szczególnej patronki Węgier, co odbija się zasadniczym rysem w paulińskiej duchowości.
  Przekazywana przez tradycję historia mówi o śnie bł. Euzebiusza, w którym widział on wiele płomyków nagle zbiegających się w jeden wielki płomień. Zrozumiał wtedy, że powinien zebrać rozproszonych pustelników w jedną wspólnotę, aby chwała Boża została pomnożona.
  W 1250 roku nastąpiło połączenie obu wspólnot klasztornych w Patacs. Przyjęto dla nich wspólna regułę biskupa Bartłomieja, a wspólnym przełożonym wybrano Euzebiusza. W 1263 roku na kapitule wspólnota ta przyjęła oficjalną nazwę Braci Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Zapewne nazewnictwo to funkcjonowało już od czasu unii pierwszych wspólnot.
  Po śmierci biskupa Bartłomieja przełożonym klasztoru św. Jakuba został brat Antoni, a po nim brat Jan. Dopiero po unii błogosławiony Euzebiusz stał się zwierzchnikiem tych klasztorów w randze prowincjała. Znamiennym jest, że na synodzie ostrzychomskim, w którym brał udział jako ówczesny najwyższy przełożony podpisał się: „Euzebiusz przeor prowincjalny Zakonu świętego Pawła pierwszego Pustelnika”.
  Połączenie tych wspólnot wniosło w życie pustelników nowe cechy. Biskup Bartłomiej był benedyktynem, zatem zaszczepił w nich ducha umiłowania modlitwy liturgicznej. Powodem, jakim kierował się Bartłomiej było również zaangażowanie owych pustelników w sprawy diecezji i Kościoła. Stąd pewnie kolejna cecha charakteryzująca zakon, którą jest otwarcie na aktualne potrzeby Kościoła.
  Euzebiusz z kolei wniósł w tworzącą się duchowość paulińską elementy duchowości kanonickiej. Odbija się to w nadaniu zakonowi Reguły św. Augustyna. Sama jego postać pozostawiła tak wielkie rysy w świadomości pokoleń paulińskich i samych Węgrów, iż po jego śmierci otoczono go kultem należnym świętym kanonizowany, co widoczne jest w tradycji nadania mu tytułu „błogosławiony”. Kult Bogurodzicy, jakim pałał silnie odzwierciedla się w paulińskiej duchowości.
  Sami pustelnicy ukochali kontemplację Boga w samotności i praktykę pokuty. Stąd też naczelnym hasłem zakonu są słowa „solus cum Deo solo” - sam na sam z jednym Bogiem. Nadaje to też iście mniszy charakter wspólnocie paulińskiej. Słowo mnich wywodzi się, bowiem od greckiego słowa „monos”, co się tłumaczy: jeden.
  O. Andrzej Eggerer w „Fragment panis” tak podsumował życie społeczności paulińskiej: „Nasi pierwsi Ojcowie w pustelniach i potem w cenobiach Węgier pełnili posługę pracowitej Marty, a zarazem nie przestawali trwać z Marią u stóp Jezusa”. „Rozproszeni pustelnicy przestają być anachoretami. Żyją we wspólnocie kościelnej, skoncentrowanej przy kościołach, gdzie sprawuje się Eucharystię i odmawia liturgiczną modlitwę Kościoła - brewiarz”.
  Istotnym faktem w rozwoju zakonu było zapewne przyłączenie się do niego bliżej nieokreślonych 14 placówek i domów pustelniczych.
      W 1261 roku Euzebiusz po raz pierwszy udał się do Rzymu z prośbą o zatwierdzenie istnienia zakonu. Wielką pomocą w tej sprawie okazała się protekcja św. Tomasza z Akwinu, który w tym czasie przebywał na dworze papieskim. We wstępie do Konstytucji z XVII wieku czytamy: „Błogosławiony Ojciec Euzebiusz gorliwie zabiegał w Rzymie, by nadać naszym ustawom potrzebną stałość, oraz by dla zakonnej wspólnoty świeżo przez siebie zorganizowanej otrzymać od Stolicy Świętej regułę św. Augustna i zatwierdzenie, w czym był mu wielką pomocą św. Tomasz z Akwinu”. Sobór Laterański IV (1215 rok) zabraniał bowiem zakładania nowych zgromadzeń bez zezwolenia Stolicy Apostolskiej. Wyprawa Euzebiusza nie przyniosła zamierzonych skutków, lecz samo poinformowanie Rzymu o istniejącym zgromadzeniu było dużym krokiem w stronę realizacji zamierzonego celu. Papież jednak przychylnie odniósł się do prośby błogosławionego Euzebiusza odraczając tymczasowo sprawę aprobaty. Delegował on też biskupa Veszprem, Pawła do rozpatrzenia bardziej szczegółowo tej prośby. Wynikiem jego decyzji było nadanie zakonowi Reguły napisanej przez samego biskupa Pawła. Reguła ta była uzupełnieniem Reguły Bartłomieja. Zakonowi nie nadano Reguły św. Augustyna z tego względu, iż pustelnicy nie posiadali jeszcze dostatecznego uposażenia.
  Zakon w ciągu tych zabiegów o zatwierdzenie nadal się rozwijał. Powstawały nowe placówki: w 1244 roku w Dubica, w 1272 roku w Remete koło Zagrzebia, w roku 1263 klasztor św. Ducha w Pilis, w Benedekvölgy w 1287 roku.
  Błogosławiony Euzebiusz zmarł 20 stycznia 1270 roku. Jego następcą został Benedykt, który sprawował urząd do 1290 roku. Po nim przełożonym został naznaczony w testamencie i jednozgodnie wybrany brat Stefan. „Brat Stefan, od dawna już mój i wasz współuczeń, znany jest wszystkim z przejrzystości charakteru, tak, że nie ma nawet potrzeby o tym mówić. Znacie i patrzycie na wszystkie jego dokonania. Nie sądzę, by uszło waszej serdecznej uwagi, jak znaczącą zachował wśród was miłość, pokorę, pobożność, czystość i posłuszeństwo. Jego, więc wam zalecam. Wszak miłe jego obejście już niemało osób zapaliło gorącą miłością do życia klasztornego” - pisał w testamencie Benedykt. Owocem starań brata Stefana stała się tak zwana Trzecia Reguła biskupa Eter, Andrzeja zatwierdzona w 1297 roku. Zakon obecny już był w tym czasie na Węgrzech, w Chorwacji, Istrii i Dalmacji posiadając przynajmniej 21 klasztorów. Największą rangą wśród tych klasztorów cieszył się klasztor Św. Krzyża w Pilis. Przeor tego klasztoru był równocześnie prowincjałem. Tam też zostali złożeni pierwsi prowincjałowie - Euzebiusz, Benedykt i Stefan.
  Uzależnienie od biskupów diecezjalnych zobowiązywało zakonników do płacenia dziesięciny i uczestnictwa w synodach diecezjalnych. Stąd też było to dość uciążliwe. Następcą brata Stefana został w 1300 roku brat Wawrzyniec. On to po śmierci ostatniego króla węgierskiego z linii Arpadów stanął po stronie elekta Karola Roberta - papieskiego kandydata do tronu. W 1308 roku na Węgrzech był obecny legat papieża Klemensa V kardynał Gentilis de Monte Florido, uposażony w specjalne przywileje. Brat Wawrzyniec wykorzystując sytuacje zwrócił się do kardynała Gentilisa z prośbą o nadanie zakonowi Reguły św. Augustyna. Ten spełnił jego prośbę potwierdziwszy to bullą „Qui saecularia” (13 XII 1308 r.). Dekretem „Devotes Ecclesiae filios” z dnia 15 stycznia 1309 roku wydanym w Budzie pozwolił również na zredagowanie konstytucji zgodnych z nadaną Regułą. Fakt ten otworzył zakonowi drogę do usamodzielnienia się, lecz sprawy jeszcze nie zakończył. Zakon był jednak dalej uzależniony od biskupa miejsca. Na zwołanej w 1309 roku kapitule do klasztoru św. Wawrzyńca podjęto się redagowania pierwszych konstytucji.
  Brat Wawrzyniec skierował ponownie prośbę do stolicy apostolskiej o potwierdzenie bulli kardynała Gentilisa. Poprzedziła ją wpierw protekcja króla Węgier Karola Roberta. Papież Jan XXII przebywający w ten czas w Awinionie wydał 16 listopada 1328 roku bullę „Per sancte contemplacionis studium”. Dokument ten potwierdza autorytetem Stolicy Świętej bullę „Qui saecularia”, nadto określił władzę generała, pozwolił wybierać go na kapitułach oraz zwolnił zakon z płacenia dziesięciny i obowiązku uczestnictwa w synodach diecezjalnych. Przywileje te obejmowały cały zakon.
  Jednym z najważniejszych dokumentów, a pozyskanym na prośbę króla Ludwika Wielkiego (od roku 1370 również króla polskiego) stała się bulla papieża Grzegorza XI „Religiosam vitam eligentibus” z dnia 17 października 1371 roku. Pozwalała ona na przyjmowanie nowicjuszy, potwierdzała wszystkie poprzednie przywileje (wśród nich pozwolenie na spowiadanie wiernych), a przede wszystkim wyjmowała zakon spod władzy
biskupów.
  Powyższa bulla wydaje się być otwarciem szerokiej drogi do swobodnego rozwoju zakonu, który w ciągu wieków wiele będzie jeszcze doświadczany przez historię.

      PS.
  Warto zaznaczyć taki fakt, iż w klasztorze św. Wawrzyńca istniał wieczysty chór. Polegał on na nieustannym śpiewaniu psalmów przez mnichów, którzy -aby to mogło funkcjonować - wymieniali się w ciągu tej modlitwy.
Wszelkie Prawa Zastrzeżone

Programista PHP: Michał Grabowski Projekt: Michał Zabielski