Intencje


Nowenna odprawiana jest w każdy piątek podczas Mszy św. o godz.19.00.

Architektura

  Kościół św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa na Skałce nie zdradza w swej architekturze, ani w wystroju wnętrza starożytności tego miejsca. Frontowa, barokowa fasada z okazałymi dwubiegowymi schodami, wiodącymi do wnętrza świątyni, należy do najwspanialszych w Krakowie. Schody te zostały przebudowane z niemałym rozmachem i elegancją w 1892 roku dzięki ofiarności osób, których nazwiska wyryte są na granitowych stopniach. Otoczone kamienną balustradą, prowadzą na przylegający do wejścia półkolisty taras, ozdobiony kamienną galerią, z której roztacza się wspaniały widok na klasztorne ogrody, najbliższe otoczenie Skałki, na piętrzące się ku niebu gotyckie kościoły Kazimierza i położoną za Wisłą starą zabudowę Podgórza.
  W przyziemiu znajduje się wejście do Krypty Zasłużonych. Monumentalna fasada kościoła, ozdobiona jest dwiema wysokimi wieżami, nakrytymi pięknymi, barokowymi hełmami (1762r.). Wiąże się ona z dolnymi częściami wież w jedną pilastrowaną facjatę z ozdobnym portalem o półokrągłych doryckich kolumnach, których belkowanie wieńczy łukowato zamknięty fronton. Wyższe piętro o pilastrowaniu jońskim zdobi trójkątny szczyt z rzeźbioną tarczą herbową zakonu paulinów. Na wierzchołku fasady widnieje symboliczna zbroja św. Michała Archanioła, pierwszego patrona skałecznego kościoła, zaś od strony Wisły, w zwieńczeniu ściany prezbiterium, znajdują się insygnia władzy biskupiej drugiego patrona - św. Stanisława.
     Kościół jest trójnawową bazyliką, wzniesioną na planie prostokąta, z prezbiterium o szerokości równej nawie głównej. Po bokach prezbiterium znajdują się prostokątne przybudówki, objęte wspólną bryłą z nawami bocznymi: od południa, na parterze dawny skarbiec zamieniony przejściowo na pomieszczenia Bractwa Aniołów Stróżów (obecnie muzeum), z biblioteką na piętrze, zaś od północy - zakrystia, z oratorium zakonnym na piętrze.
     Skałeczny kościół jest znakomitym okazem jednorodnego i konsekwentnego stylowo obiektu, który szczęśliwie nie uległ poważniejszej przebudowie. Mógłby być w tym względzie porównywany z kolegiatą uniwersytecką św. Anny. 
     Wąskie nawy boczne tworzą szereg niewielkich kaplic z ołtarzami wykonanymi z czarnego marmuru. Ściany prezbiterium i nawy głównej rozczłonkowane są zdwojonymi korynckimi pilastrami, dźwigającymi belkowanie. W arkadach, na filarach umieszczone są parzyste pilastry toskańskie, podtrzymujące w podniebiach arkad podwójne gurty. Główną nawę oraz prezbiterium nakryto kolebkowym sklepieniem z lunetami. Chór muzyczny, późnobarokowy (1760r.) o falistej linii, wsparty jest na półkolistych arkadach filarowych z toskańskimi pilastrami. 
XVIII-wieczne organy - dzieło Józefa Weismanna, poddane gruntownej renowacji w latach 1983-1984, są jednym z najlepszych tego typu instrumentów w Krakowie i posiadają wyjątkowo piękny prospekt, o bogatej dekoracji motywów.
     W prezbiterium znajdują się wspaniałe późnobarokowe portale prowadzące do skarbca i do zakrystii, wykonane z marmuru dębnickiego i paczółtowickiego, przez Mateusza Chudzikowskiego (po 1746 r.). Wysoką klasę artystyczną reprezentuje bogata późnobarokowa dekoracja stiukowa, pochodząca z lat 1744-1745, wykonana przez Jana Jerzego Lehnerta z Opawy. Pseudobarokowa polichromia według projektu Juliana Niedzielskiego (1889-1890), wykonana przez A. Mikołajskiego, została w 1971 roku gruntownie odnowiona przez Józefa Strojnego i Jana Nawałkę. Ponad kapitelami, a pod gzymsem, wokół świątyni wpisane są słowa pierwszej i ostatniej strofy XIII-wiecznego hymnu kościelnego poświęconego św. Stanisławowi: Gaude Mater…
     Obramowane pola między kapitelami pilastrów, a po arkadami, wypełniają gipsowe sztukaterie o treści symbolicznej.
     Późnobarokowe ołtarze z czarnego marmuru dębnickiego i różowego paczółtowickiego, z posągami, ozdobione są płaskorzeźbami i bogatymi dekoracjami ze stiuku. Tworzą one wraz z innymi dekoracjami wnętrza kilkuwątkowy program ikonograficzny, obejmujący m.in. apoteozę patronów kościoła oraz tematykę zakonną. Wykonano je według projektu Antoniego Solariego, z rzeźbami
i stiukami Jana Jerzego Lehnerta oraz Wojciecha Rojowskiego. Dziełem Rojowskiego jest dekoracja ołtarza głównego, ołtarzy św. Jana Nepomucena i Matki Bożej Częstochowskiej. W ołtarzu głównym (1758-1761), ozdobionym sześcioma marmoryzowanymi kolumnami korynckimi, czterema monumentalnymi rzeźbami aniołów i wykonaną ze stiuku glorią z Bogiem Ojcem i aniołami, znajduje się w centralnym miejscu obraz Tadeusza Kuntze, przedstawiający patrona świątyni św. Michała Archanioła, strącającego Lucyfera. Piękne, złocone tabernakulum z tronem eucharystycznym jest dziełem niejakiego Gutkowskiego.  Ołtarze boczne są jednolite stylowo i tworzą harmonijną całość. Szczególną rangę wśród nich posiadają: ołtarz św. Stanisława, usytuowany w pobliżu miejsca, gdzie według tradycji biskup poniósł śmierć męczeńską oraz znajdujący się naprzeciw niego ołtarz Matki Bożej Częstochowskiej, z obrazem autorstwa Jana Nepomucena Grotta, z bogatymi wotami i ozdobami, oraz wykonanymi współcześnie (1984 r.) przez Adama Wojnara posągami św. Jadwigi Wawelskiej i św. Kazimierza.
     W bogato urządzonym wnętrzu kościoła na szczególną uwagę zasługuje piękna ambona, również późnobarokowa (ukończona w 1766r.), z rokokową dekoracją snycerską z rzeźbami anioła oraz czterech ewangelistów, dzieło Wojciecha Rojowskiego. Zwracają uwagę również neobarokowe stalle z końca XIX wieku, zrealizowane według projektu Karola Knausa, ozdobione płaskorzeźbami wykonanymi według modeli autorstwa Teofila Lenartowicza, przedstawiającymi sceny z obrony Jasnej Góry przed Szwedami. Na ścianach kościoła znajdują się liczne popiersia - m.in. o. Augustyna Kordeckiego, obrońcy Jasnej Góry (według projektu Karola Knausa, zrealizowane przez Tolę Certowiczównę w 1902r.), Jana Długosza (według projektu Zygmunta Hendla) oraz wykonane przez Adama Wojnara w 1981 roku, popiersie Jana Pawła II upamiętniające pobyt papieża na Skałce 8 czerwca 1979 roku. Są także liczne epitafia i tablice pamiątkowe związane z tradycjami walk orężnych narodu polskiego z najeźdźcami. W kościele znajdują się wysokiej klasy artystycznej konfesjonały rokokowe i barokowo - klasycystyczne. Z tego samego okresu pochodzi wyposażenie zakrystii.
     Sanktuarium św. Stanisława na Skałce nie miało tak możnych darczyńców, jak królewska katedra na Wawelu, w której od XI wieku spoczywają szczątki patrona Polski. Zachowały się jednakowoż liczne świadectwa hojności, w postaci bogatych paramentów liturgicznych, wysokiej klasy dzieł rzemiosła artystycznego i tkanin, składanych w rozmaitych okolicznościach przez ludzi różnych stanów, często jako wota dziękczynne lub jako dowód szacunku dla miejsca. Wielu tych kosztowności dziś już nie ma, zostały bowiem skradzione, bądź zarekwirowane, ale te, które ocalały świadczą o świetności Skałki i hojności fundatorów.
     Zachował się srebrny relikwiarz, w kształcie przedramienia, mieszczący w sobie kość przedramienia św. Stanisława, sprawiony przez o. Stanisława Ligęzę w 1652 roku (drugi mniejszy relikwiarz św. Stanisława, o podobnym kształcie, został skradziony 8 maja 1837r.). W 1940 roku okupanci niemieccy zabrali ze Skałki srebrny, pozłacany relikwiarz z początku XVI wieku przedstawiający św. Stanisława w stroju pontyfikalnym, wskrzeszającego Piotrowina (jego kopia została wykonana w 2004r.).
     Wśród sprzętu liturgicznego uwagę zwraca piękna monstrancja „koralowa” z 1706 roku, ufundowana przez prowincjała paulinów o. Konstantego Moszyńskiego, srebrna, pozłacana, przyozdobiona krzakiem koralowym z górną częścią w formie palmy, z figurą klęczącego św. Pawła Pustelnika, dekorowana gronami z korali i listkami oraz diamentami na melchizedechu. Dobrej klasy artystycznej jest złocona neogotycka monstrancja z końca XIX wieku. Wśród kielichów mszalnych zwracają uwagę poziomem wykonania: wysadzany koralami srebrny, pozłacany kielich, ręcznie cyzelowany, z pateną, z fundacji o. Konstantego Moszyńskiego z 1717 roku; barokowy kielich srebrny, złocony, ręcznie kuty, z fundacji ks. Ambrożego Piechowskiego, kilka XIX-wiecznych kielichów, m.in. neogotycki z fundacji Bractwa Aniołów Stróżów oraz neogotycki z sześcioboczną stopą. Zachowało się kilka zabytkowych pacyfikałów i relikwiarzy (m.in. XIX-wieczny relikwiarz św. Pawła i św. Ambrożego, w kształcie monstrancji). Wysoką klasę artystyczną prezentują nieliczne ornaty, kapy, dalmatyki.
Wszelkie Prawa Zastrzeżone

Programista PHP: Michał Grabowski Projekt: Michał Zabielski