Intencje


Nowenna odprawiana jest w każdy piątek podczas Mszy św. o godz.19.00.

Kraków

Skałka to dawna osada o charakterze obronnym, leżąca niedaleko Wawelu. Nazwę swą zawdzięcza usytuowaniu na wapiennej skale wynoszącej się ponad niziny teren. Pierwsze ślady osadnictwa na tym miejscu datowane są na 2000 lat przed Chrystusem. W pierwszych wiekach państwa polskiego stanowiła odrębne grodzisko, które z czasem włączono w małe miasteczko Kazimierz, a potem do Krakowa i jego przedmieść. Jednak swoje znaczenie w historii to miejsce nad Wisłą zawdzięcza męczeńskiej śmierci Stanisława, biskupa krakowskiego (1079r.). Factum sancti Stanislai i rozwijający się kult Męczennika, pierwszego kanonizowanego Polaka, na stałe złączyło Skałkę z dziejami narodu polskiego.
      W tą bogatą historycznie i kulturowo rzeczywistość wpisują się Ojcowie Paulini, którzy od ponad 500 lat strzegą miejsca, gdzie pod mieczem królewskim śmierć poniósł biskup Stanisław. Zakon Paulinów powstał na Węgrzech w II poł. XIII wieku. Szybko rozprzestrzenił się po Europie, docierając także do Polski w 1382 roku. Paulini osiedlili się w Częstochowie na Jasnej Górze.
      W 1472 roku kanonik krakowski Jan Długosz w trosce o podupadające wówczas sanktuarium św. Stanisława, postanowił przekazać je w ręce zakonników. Spośród wielu zgromadzeń wybrał Zakon św. Pawła Pierwszego Pustelnika (OSPPE).
      Paulinów najprawdopodobniej poznał w Pińczowie w czasie fundacji dokonanej przez bpa Oleśnickiego, a w czasie pobytu w Częstochowie miał możność przyjrzeć się bliżej życiu zakonników. Przekazanie Zakonowi Paulinów skałecznego kościoła pod wezwaniem św. Michała Archanioła wraz z parafią oraz licznymi uposażeniami nastąpiło 22 czerwca 1472 roku.
      Pierwszym przeorem na Skałce został o. Jakub z Bogumiłowic, który wraz z 12 innymi mnichami podjął prace duszpasterską na tym miejscu. Nowi kustosze tego miejsca mieli za zadanie otoczyć troską święte miejsce i przypominać na różne sposoby przykład życia św. Stanisława. Działalność ich, choć skromna i bezpretensjonalna, okazała się w tym miejscu bardzo potrzebna. Sadzawka i klasztor na Skałce - foto z roku 2003. (21KB)Przy znacznym udziale finansowym fundatora został wybudowany klasztor spełniający warunki potrzebne do pracy i życia w duchu pustelniczym. Wielokrotnie był modernizowany, aż przyjął ostatecznie od XVIII wieku formę renesansowego zamku na wzór włoski, ze skarpami obronnymi i narożnymi wieżyczkami.
      W pierwszych latach pracy na Skałce paulini rozpoczęli rozbudowę kościoła. Staraniem o. Stefana, przeora skałecznego, wybudowano kaplicę św. Stanisława, którą ukończono w 1505 roku. Znajdowały się tam liczne pamiątki związane ze Świętym Biskupem. Kaplicę w późniejszych latach upiększano, aż do wybudowania nowego kościoła. W II poł. XVII wieku odnowiono sadzawkę św. Stanisława, z której wierni czerpali wodę wierząc w jej uzdrawiającą moc. W 1733 roku paulini podjęli decyzję o budowie nowej świątyni. Zniszczony wylewami i innymi czynnikami atmosferycznymi, ograbiony i zdewastowany w czasie najazdu szwedzkiego stary kościół został zburzony do fundamentów, a w jego miejsce wzniesiono nową budowlę w stylu barokowym. Budowa nowego kościoła trwała do 1751 roku. Uznano go za cud architektury. Głównym wykonawcą tego dzieła był Antoni Solari. Pracami budowlanymi na Skałce w tym okresie nadzorowali ówcześni przeorzy o. Celestyn Obiegłowicz oraz o. Bruno Chojnicki. Wielkim protektorem wzmiankowanego dzieła i dobroczyńcą Skałki okazał się także o. Konstanty Moszyński, biskup inflancki i prowincjał Zakonu. On to przekazał na rzecz budowy spore kwoty pieniężne, a ponadto ufundował dla Sanktuarium piękną, zachowaną do dziś, koralową monstrancję (1706r.)Koralowa monstrancja 1706r. (15KB), kielich mszalny także zdobiony koralem (1717r.) oraz wiele sprzętów i szat liturgicznych. Z jego fundacji powstała również figura św. Stanisława, umieszczona w sadzawce na dziedzińcu klasztornym.
      Pod koniec XIX wieku swoją działalnością na polu odnawiania i troski o sanktuarium skałeczne odznaczył się o. Ambroży Federowicz. Godni zauważenia są także jego następcy - o. Augustyn Jędrzęjczyk i o. Pius Przeździecki, działający już w XX wieku. W czasach współczesnych została odnowiona zewnętrzna elewacja kościoła wraz ze schodami prowadzącymi do bazyliki. Trwają także prace remontowe przy sadzawce i w samym klasztorze. Inicjatywą w tej materii wykazali się ostatni przeorowie Skałki - o. prof. dr hab. Jan Mazur (1996-2002) i obecnie pełniący tę funkcję o. prof. PAT dr hab. Andrzej Napiórkowski.
      Duchowi synowie św. Pawła rozpoczęli pracę, przejmując po duchowieństwie diecezjalnym obowiązki parafialne. Skałeczna parafia pozostawała w rękach paulinów do 1923 roku, kiedy to przeniesiono ją do pobliskiej świątyni Bożego Ciała. Obecnie bazylika na Skałce administracyjnie przynależy do parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej.
      Od samego początku działalność duszpasterska paulinów na Skałce naznaczona była i jest po dzień dzisiejszy kultem św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Zakonnicy starali się za wszelką cenę i mimo różnych, dziejowych trudności krzewić wśród narodu polskiego nabożeństwo do Świętego Patrona Ojczyzny. Jako gospodarze Skałki przyjmowali w progach tego Sanktuarium polskich królów - elektów.Procesja w dniu 9 maja 2004 r. (24KB) Od pierwszej koronacji dokonanej w Krakowie (1320r.), według zachowanego Ceremoniału koronacji króla, królowie w przeddzień swojej koronacji w katedrze Wawelskiej, odbywali pokutne procesje do miejsca męczeńskiej śmierci św. Stanisława. Na wzór królewskich procesji koronacyjnych Kościół Krakowski organizował także coroczne procesje z Wawelu na Skałkę. Odbywały się one w oktawie św. Stanisława, czyli ośmiu dni począwszy od 8 maja. Ta majowa procesja zachowała się do dzisiaj. W pierwszą niedziele po 8 maja na Skałkę w barwnej procesji z relikwiami pielgrzymuje episkopat Polski wraz z rzeszą wiernych. Jest to najbardziej doniosłe wydarzenie w życiu Skałki i Zakonu Paulinów.Takie procesje, jak również inne okazje, stanowiły i stanowią nadal znakomitą okazję do krzewienia wiary, rozpowszechniania kultu św. Stanisława i wszelkich innych akcji duszpasterskich.
      Paulini zawsze wykorzystywali to ku pożytkowi duchowemu wiernych, którzy odwiedzają Sanktuarium Męczeńskiej Śmierci krakowskiego Biskupa. W latach 80-tych XVI wieku jeden z paulinów krakowskiego konwentu - o. Mikołaj z Wilkowiecka opracował pierwszy żywot św. Stanisława po polsku.Relikwie świętych - uroczystości w dniu 9 maja 2004 r. (24KB) W sto lat później inny krakowski paulin, Bartłomiej Szotarewicz opublikował poemat Byssus et Purpura, w którym zawarł nieznane wcześniej kultowe przekazy o św. Biskupie, ujawnił łaski, jakie za jego przyczyną otrzymywali wierni oraz sporządził wykaz wot i pielgrzymek do miejsce męczeńskiej śmierci.
      W 1626 roku założono przy kościele Bractwo Aniołów Stróżów, które z przerwami przetrwało do II poł. XX wieku. W licznych kronikach i zapiskach klasztornych, przechowywanych w archiwum skałecznym, znaleźć można wzmianki o wielu pielgrzymkach na Skałkę, dziękczynnych hołdach i wotach wdzięczności, jakie składali wierni w skałecznym Sanktuarium. Świadczy to o żywym kulcie do św. Stanisława, a także wierze ludu w przemożne jego orędownictwo i pomoc w trudnych sprawach i związanymi z tym licznymi uzdrowieniami, cudami i łaskami, jakich dostępowali i dostępują po dziś dzień wierni, uciekający się w potrzebach do tego Niebieskiego Patrona. Wielkim wyzwaniem dla paulinów Na Skałce stał się okres niewoli narodowej. W dobie rozbiorów biali mnisi starali się stworzyć w kościele warunki do modlitwy - cisze i spokój. W tym czasie bowiem odnotowywano wzrost „ruchu pielgrzymkowego” do św. Stanisława. Paulini zamierzali przywrócić Skałce pierwotne historyczne znaczenie i rolę, jaką to Sanktuarium winno pełnić w Narodzie, zwłaszcza w tak ciężkim czasie. Mimo zewnętrznych okoliczności, okazją ku temu stały się obchody 800-lecia śmierci św. Stanisława (1879r.). Paulini organizowali różne nabożeństwa na Skałce, wydawali broszury, obrazki jubileuszowe. W podziemiach kościoła została otwarta krypta, która stała się miejscem pochówku zasłużonych dla Polski ludzi kultury i sztuki. Skałka stała się jakby centrum polskości. W tym czasie na polu duszpasterstwa wyróżnił się wspominany już o. Ambroży. Jako główny cel postawił sobie przywrócenie Skałce właściwych funkcji religijnego oddziaływania na wiernych. Związał osobę św. Stanisława z kultem maryjnym, cechującym duchowość paulińską. Propagował to w kazaniach, przemówieniach i publikacjach.Obraz Matki Boskiej na Skałce (49KB) Wymownym dowodem tego stało się poświęcenie obrazu Jasnogórskiej Bogarodzicy (1891r.), dzięki czemu dla wiernych Skałka stała się drugą Jasną Górą, do której przecież nie mogli pielgrzymować.
      W duszpasterstwie wielkie zasługi miał także o. Pius Przeździecki. Rozwinął on w okresie XX międzywojennego działalność społeczną wśród dziewcząt pracujących u Żydów, coraz liczniej osiedlających się w tej części miasta. Zapoczątkował tym stowarzyszenie żeńskie pod wezwaniem św. Julii, zwanych potocznie „Julitkami”. Swoją posługą duszpasterską objął także biednych i ubogich, współpracując w tym dziele ze św. Albertem Chmielowskim, który przez kilka lat mieszkał w murach klasztornych wraz ze swoimi współpracownikami. O. Pius prowadził także duszpasterstwo wśród inteligencji. Duszpasterska działalność skałecznych paulinów wiązała się także z działalnością Bractwa Aniołów Stróżów (istniało od 1626 r. do II poł. XX w.), Bractwem Różańcowym, zastąpionym później przez Jasnogórską Rodzinę Różańcową. Na jakość duszpasterstwa skałecznego niekorzystnie wpłynęły oddanie parafii w 1923 roku. Ojcowie pracujący na Skałce borykali się z różnymi trudnościami, zmniejszającą się liczbą wiernych w kościele, restrykcjami ze strony władz państwowych i utrudnieniami w organizowaniu publicznego życia religijnego skupiającego się wokół osoby św. Stanisława. W latach 70-tych XX wieku o. Rufin Abramek (zm. 1990r.) stworzył duszpasterstwo akademickie, które gromadziło studentki z akademika przy ul. Piekarskiej. o. Rufin rozpowszechnił też Pieszą Pielgrzymkę Skałeczną na Jasną Górę. Obie te formy ewangelizacji funkcjonują do dzisiaj. Skałka stanowi też centrum intelektualnej formacji.Budynek Wyższego Seminarium Duchownego Zakonu Paulinów. (22KB)
      Od XVII wieku w klasztorze paulini prowadzili studium teologiczne, służące zdobywaniu wiedzy potrzebnej adeptom, którzy wybrali drogę życia zakonnego w duchu św. Pawła z Teb. Studium teologiczne, późniejszy instytut teologiczny, z małymi przerwami mieścił się w klasztorze do 1993 roku. Wtedy siedzibą Wyższego Seminarium Duchownego Zakonu Paulinów stał się budynek dawnego Juwenatu, czyli paulińskiego gimnazjum dla młodzieży męskiej, wybudowany w 1934 roku w ogrodach klasztornych.
      Zakon Paulinów na Skałce od początku zmierzał do popularyzowania kultu św. Stanisława. Poprzez swoją obecność na krakowskiej ziemi paulini nadali miejscu męczeństwa krakowskiego Biskupa szczególne znamię. Chociaż zakon miał charakter kontemplacyjny, mnisi potrafili się odnaleźć i sprostać wymaganiom czynnego apostolatu. W trosce o świat, o każdego człowieka, odpowiadając skutecznie na znaki czasu, podjęli prężne duszpasterstwo, które przez ponad 500 lat nadal jest kontynuowane. Duchowi synowie św. Pawła Pustelnika stworzyli na Skałce warunki do duchowego rozwoju wiernych, podtrzymywali patriotycznego ducha w okresie najbardziej krytycznym dla polskiej świadomości narodowej. Łącząc harmonijnie pustelniczą duchowość i czynne apostolstwo troszczą się, aby żaden człowiek „nie zginął, ale miał życie wieczne” i ukazując wyraźnie przykład życia i świętości św. Stanisława w czasach trudnych dla Kościoła prowadzą wszystkich do Chrystusa.
Wszelkie Prawa Zastrzeżone

Programista PHP: Michał Grabowski Projekt: Michał Zabielski